بر اساس حسابداری تعهدی ،سود خالص معمولا با جریان های نقدی برابر نیست. با توجه به اهمیت جریانهای نقدی، گزارشگری دوره ای جریان های ورودی و خروجی وجه نقد ضروری است. صورت جریان وجوه نقد صورتی است که افزایش یا کاهش در مبلغ وجه نقد ناشی از معاملات با اشخاص حقیقی یا حقوقی مستقل از شخصیت حقوقی واحد تجاری و ناشی از سایر رویدادها را نمایش می دهد.

در حسابداری مالی به یک صورت مالی که حاوی گزارش جریان نقدینگی در فعالیت‌های عملیاتی، مالی و سرمایه‌گذاری ترازنامه یک شرکت است، اطلاق می‌گردد، به عبارت دیگر صورت جریان وجوه نقد یکی از گزارش‌های مالی سه ماهه است که هر شرکت سهامی در بورس ملزم به گزارش آن به عموم است.

این گزارش اطلاعات اضافی مربوط به همه جریان‌های نقدی که یک شرکت برای عملیات جاری و منابع سرمایه گذاری خارجی‌اش دریافت می‌کند، به‌علاوه همه جریان‌های خروجی پول که برای فعالیت‌های تجاری و سرمایه گذاری‌ها در طول یک بازه زمانی انجام می‌شود، نشان می‌دهد.

چون شرکت‌های سهامی ملزم به استفاده از روش حسابداری تعهدی دارند، صورت سود و زیانی که هر سه ماه یک‌بار منتشر می‌کنند ممکن است الزاماً گردش وجوه نقد و میزان نقدینگی آن‌ها را نشان ندهد.

به‌طور مثال، اگر شرکتی یک قرارداد فروش بزرگ به ثبت برساند، عواید آتی این قرارداد بلافاصله به‌عنوان درآمد و درنتیجه سود شناخته خواهد شد، اما ممکن است شرکت تا اجرای کامل تعهد خود مبنی بر تحویل کالا هیچ پولی دریافت نکند.

درحالی‌که امکان دارد ازنظر دولت و اصول حسابداری در حال کسب درآمد و لذا ملزم به پرداخت مالیات بر درآمد آن باشد؛ بنابراین در این صورت شرکت در پایان سه ماهه نقدینگی کمتری نسبت به آغاز سه ماهه خواهد داشت.

توجه کنید که حتی شرکت‌های سودآور می‌توانند در مدیریت خوب جریان پول نقدی‌شان با شکست مواجه شوند، به همین دلیل بررسی دقیق صورت جریان وجوه نقد بسیار مهم است.

این صورتحساب به سرمایه گذاران کمک می‌کند تا ببینند که آیا شرکت پول نقد کافی برای پرداخت بدهی‌ها و مخارج جاری خود دارد یا خیر

به‌طورکلی به کلیه اقلام دارایی باقابلیت وصول نزد بانک و یا سایر مؤسسات به‌صورت سپرده، جریان نقد گویند که از سه بخش ذیل تشکیل می‌شود:

  • جریانات نقدی ناشی از فعالیت‌های عملیاتی
  • جریانات نقد حاصل از فعالیت‌های سرمایه‌گذاری
  • جریانات نقد مربوط به فعالیت‌های مالی

طبق استانداردهای ایران جریان نقد حاصل از بازده سرمایه‌گذاری‌ها و سود پرداختی بابت تأمین مالی و همچنین جریان نقدی ناشی از مالیات بر درآمد به‌صورت مجزا ارائه می‌شود و درواقع سه بخش اصلی مذکور، در پنج بخش جداگانه ارائه می‌گردد.

در ادامه اجزای تشکیل‌دهنده هر سه بخش اصلی صورت وجوه نقد، به‌تفصیل بیان می‌گردد که به‌عنوان نمونه و جهت آشنایی، قالب کلی این صورت مالی می‌تواند بدین شرح در نظر گرفته شود:

  • گردش وجوه ناشی از فعالیت‌های عملیاتی:

سود خالص۵۹۸۱

استهلاک۱۱۶۳

استهلاک دارایی‌های نامشهود۱۲۵

کل نقدینه ناشی از فعالیت‌های عملیاتی۷۲۶۹

  • گردش وجوه مرتبط با فعالیت‌های سرمایه‌ای

هزینه سرمایه‌ای(۱۶۴۸)

سایر اقلام هزینه‌های سرمایه‌ای(۵۰۷۱)

کل نقدینه حاصل از فعالیت‌های سرمایه‌ای(۶۷۱۹)

  • داشتن پرانتز به معنای کمیت منفی رقم در صورت‌های مالی تلقی می‌گردد.

  • گردش وجوه ناشی از فعالیت‌های مالی:

سود سهام تقسیم‌شده(۳۱۴۹)

انتشار (بازخرید) اوراق سهام، خالص(۲۱۹)

انتشار (بازخرید) اوراق قرضه، خالص (در ایران ممنوع است)۴۳۴۱

کل نقدینه حاصل از فعالیت‌های مالی۹۷۳

  • کل نقدینه حاصل از فعالیت‌های عملیاتی، سرمایه‌گذاری و مالی:

کل نقدینه حاصل از فعالیت‌های عملیاتی۷۲۶۹

کل نقدینه حاصل از فعالیت‌های سرمایه‌گذاری(۶۷۱۹)

کل نقدینه حاصل از فعالیت‌های مالی۹۷۳

خالص تغییرات نقدینگی۱۵۲۳

جریان نقدی عملیاتی

جریان‌های نقدی عملیاتی مثبت شرکت ممکن است توسط فعالیت‌های مرتبط با درآمد شرکت تولید شود. بااین‌وجود این جریان نقدی می‌تواند توسط کاهش در سرمایه در گردش مانند فروش موجودی، نقد کردن حساب‌های دریافتنی و افزایش حساب‌های پرداختنی ایجاد گردد.

این جریان همچنین برای آزمودن سوددهی شرکت معیار مناسبی است، به‌این‌ترتیب که وجود یک‌روند و رابطه‌ی پایدار بین جریان نقدی عملیاتی و سود خالص نشان‌دهنده‌ی کیفیت سودآوری شرکت است.

جریان نقد سرمایه‌گذاری

افزایش هزینه‌های سرمایه‌ای به‌عنوان یکی از مصارف وجه نقد می‌تواند نشانه‌ی رشد مجموعه باشد بااین‌حال شرکت می‌تواند هزینه‌های سرمایه‌ای را کاهش دهد و یا حتی اقدام به فروش دارایی‌های سرمایه‌ای نماید؛ اما در حالت کلی تولید جریان نقد عملیاتی بیش از صرف آن در مخارج سرمایه‌ای مطلوب است.

جریان نقد ناشی از فعالیت‌های مالی

این بخش اطلاعاتی درباره‌ی اینکه آیا شرکت جریان نقدی از محل انتشار اوراق بدهی و سهام تولید می‌کند یا خیر را اختیار تحلیل­گر قرار می‌دهد.